Уламжлалт соёл мину - Шинэ бичлэгүүд

Бурхан багшийн анхны сургаал

Sun, 19 Oct 2008 19:46:34 +0800

Хутагтын Дөрвөн үнэн Бурхан багшийн айлдсан анхны сургаал бол хутагтын дөрвөн үнэний тухай юм. Бодгаяад гэгээн хутгийг олсныхоо дараа Бурхан багш Варанас хэмээх газрыг зорьжээ.Бодгаяад очихоос нь өмнө хамт сууж байсан таван даяанчийг тэнд олж уулзсан агаад тэдний хүссэний агууд анхныхаа сургаалийг айлдсан аж. Бурхан багш ийн айлдсан хэмээн:” Зовлон буй нь үнэн, Зовлонгийн шалтгаан буй нь үнэн, Зовлонгоос ангижрах нь үнэн, мөн зовлонгоос ангижрах зам буй нь үнэн”. Тэгээд “Зовлон бий түүнийг ойлгох хэрэгтэй ,Зовлонгийн шалтгаан бий түүнийг зайлуулах хэрэгтэй. Зовлонгоос ангижрах бий түүнд хүрэх ёстой. Зовлонгоос гэтэлгэх зам бий түүнд бясалгах хэрэгтэй” хэмээжээ. Дараа нь”Зовлон үнэн, түүнийг ойлгож ухаарах хэрэгтэй, гэвч ойлгох юм үгүй. Зовлонгийн шалтгаан үнэн, түүнийг устгах хэрэгтэй, гэвч устгах юм үгүй. Зовлонгоос гэтлэх нь үнэн, түүнд хүрэх ёстой , гэвч хүрэх зам үгүй. Зовлонгоос гэтлэх зам мөр бий, түүнийг бясалгах ёстой гэвч бясалгах юм үгүй” хэмээн давтан айлдажээ. Бурхан багш энэ үгийг ийн гурвантаа,гурван янзаар гурвантаа айлдсан бөгөөд энэ бол анхны номлол нь байлаа. Энэхүү сургаалийг нь сонсоод таван даяанчийн нэг үнэнийг ухамсарлан ойлгож , ангижралын зам мөрт хүрээд архад хэмээгч болсон гэдэг ажээ. Хутагтын дөрвөн үнэний тухай сураал бол Бурханы шашны бүх сургаал, бясалгалыг ойлгох үндэс болдог ба бүхний үндэс суурь мөн. Энэ талаар огт маргалтгүй бөгөөд Бурханы шашны янз бүрийн урсгал чиглэлд хутагтын дөрвөн үнэнийг бүгдээрээ хүлээн зөвшөөрдөг билээ. Зовлон: уг асуудлыг таньж мэдэх нь Хутагтын дөрвөн үнэний анхных нь бол зовлонгийн тухай билээ. Бурханы шашинтнуудыг буурь суурьтай,томоотой, цаг үргэлж зовлонгийн тухай боддог, ам нээмэгцээ л зовлонгийн тухай ярьдаг учраас сүм хийд нь тунч дүнсгэр уйтгартай газар байдаг гэж хүмүүс, ялангуяа дээр үед боддог байлаа. Үнэн хэрэгтээ арай тийм биш. Бид “Зовлон үнэн” гэж хэлэхдээ зовлонгийн тухай тэгтлээ их бодоод байх хэрэгтэй гэж байгаа юм биш.Харин уг асуудлыг танин мэд л гэсэн үг, зовлон бол асуудал юм л даа. Бурханы шашинд зааснаар бол зовлонгын мөн чанарыг ойлгох ба уг асуудлын мөн чанарыг илүү гүнзгий, шууд ойлгож авах нь эн тэргүүний, хамгийн чухал зүйл билээ. Уг асуудлыг ойлгохгүй бол тэр нь чухам хэрхэн үүсдэгийг та ойлгохгүй, хэрхэн үүсдэгийг нь ойлгохгүй бол түүнээс хэрхэн ангижрахаа мэдэхгүй болно. Ганц хүн төрөлхтөн ч төдийгүй бусад хамаг амьтан зовохыг хүсдэггүй, хэн ч өвчин, элдэв асуудлыг хүсдэггүй. Тийм ч учраас зовлонгийн асуудлыг ойлгох нь нэн чухал юм. Зовлон гэдэг бол хүн бүрийн ангижран салахыг хүсдэг зүйл мөн бөгөөд харин энд жинхэнэ асуудал нь юу вэ? Зовлон гэж чухам юу вэ?.Мэдээж бид ямар нэгэн зүйлийг хүсээд олж авч чадахгүй бол зовдог.Түүнчлэн бидний тойрч өнгөрдөггүй дайрч гардаг олон зүйлээс болоод бид зовдог, заримдаа маш их зовдог. Хэн хүнгүй хөгширч, өтлөдөг,хэдийд ч өвдөж болно. Бүгдээрээ мөнх бусыг үзүүлнэ. Бүх зүйлс хувирч өөрчлөгддөг. Иймэрхүү зүйлд бид дургүй боловч яаж ч чадахгүй. Хэн маань ч хөгширч, өнгө зүсээ алдах дургүй, өвдөж зовохыг хүсдэггүй, үхэхийг ч хүсдэггүй. Өөрт маань болон хайртай дотно хүмүүст маань зовлон бэрхшээл тохиолдож, өвчин эмгэг тусаасай гэж бид ердөө хүсдэггүй боловч эдгээр нь хэн бүхнийг дайрч гардаг зүйл юм. Зарим нэгэн асуудлыг аргалж дөнгөх нь дөнгөнө, гэвч бидний хүчрэхгүй олон зүйл бий.Хүн төрөлхтөний энэхүү үндсэн нөхцөлөөс зайлах арга ер бий юу, үгүй юу? Зүгээр л хүлцэн дагах уу, эсвэл түүнээс гарах арга зам бий юу? Гол асуулт энэ байна. Үргэлжлэл бий......,

сургаал үгс

Mon, 13 Oct 2008 12:13:27 +0800

Цанид ловон Шагдарын сургаалаас

Íîì õèéãýýä åðòºíöèéí õî¸ð ¸ñíû ñóðãààë ñàðóóë îþóíûã áàÿñãàã÷ аас

Õºíººã÷ ýðëýã èíýýâýýñ ìàãàä ñàéòàð àëàõûí øèíæ

Õºãøèí íîõîé ýðõýëáýýñ óãààäàñ õîîëîíä ãîðèëñоíû øèíæ

¯éëäñýí á¿õýí á¿òýìæã¿é áîëîõ íü ¿éëñ õèéìîðü äîðîéòñîíû øèíæ

¯éë õèéìîðü äîðîéòñîí íü õàðñàí òýíãýð íü õаÿñàíû øèíæ

ªâ÷èí òàõàë áîëáîîñ ¿éì¿¿ëýã÷ ìàì õèëэãíýñíèé øèíæ

¯éì¿¿ëýã÷ ìàì õèëèãíýñýí íü òàíãàðаã äàìöàã àðèëñíû øèíæ

Õ¿ì¿¿í ìàëä ºâ÷èí áîëñîí íü íàéìàã àéìàã õÿìàðñíû øèíæ

Õºðâºæ òèéí õÿìàðñàí íü áóçàð äèâèéã öýýðëýýã¿éí øèíæ

ªðººëèéí ç¿ãò àëàã÷ëàë èõýäâýýñ ìóíäàð äàé÷èí àðèâæàõûí øèíæ

¯äøèéí öàãààð øàð øóâóó èíýýâýýñ ìóó ¸ð óäàõûí øèíæ

ªã¿¿ëýõ ¿ã èõýäâýýñ ººðò ãýì èðýõèéí øèíæ

¯íýí ñàíâààð ýâäýðâýýñ òàíãàðãèéí áóã áîñîõûí øèíæ

Õýçýýä ýäãýýðèéã ãàðàõààñ ºìíº ñýðýìæèëæ ¿éëä

Õýðýâ ãàðâààñ íÿöààõûí àðãàíä õè÷ýýí ¿éëä

Äîîä ìóóãèéí ¸ñîíä äàãàæ á¿¿ îð

Äýýä ñàéíû àðèóí ¸ñîí áóóðàõ áîëíî

Äýýä ÷óõàã ãóðàâ äîð ñ¿ñýã ñàíâààðûã ñàéòàð ñàõü

ªâ÷òºíèéã ýíýðëýýð òýòãý, ¿ãýýã¿éã ºãëºãººð öàòãà

Äýâ áóçàð àðèóí áóñûí ¿éëýíä îðæ á¿¿ ¿éëä

Äýìèé äýýã¿¿ð ¿ë õýñýí, äîîðä ãàçðûã áàðüæ ¿éëä

Àâøèã , ¿íäýñ, íîìëîë,óâäèñ,ñî¸ðõîë òýðã¿¿òýí

Àëèâ çàðëиãèéí à÷ õÿçãààðëàøã¿é, ¿íäýñíèé ¿íäýñ áàãøèéí

Àëèìä øèä á¿òýýë á¿õýí ãàðàõûí ¿íäñýí ýñ ¿çâýýñ

Àëñ ýöýñ, ýíý õîéò ãóòàìøèã áîëîõ íü ýðãýëçýýã¿éг óõ

сургаал үгс

Sat, 11 Oct 2008 14:56:12 +0800

Цанид ловон Шагдарын сургаалаас

Íîì õèéãýýä åðòºíöèéí õî¸ð ¸ñíû ñóðãààë ñàðóóë îþóíûã áàÿñãàã÷ ааас

Àæèë ¿éëñ хîëäâîîñ áóÿíû áàðèëäëàãà äîðîéí øèíæ

Àëèâààä òà÷ààí èäâýýñ øàãøàáàä ¸ñ öàëãайдахын øèíæ

Àäëàõ õîðëîõ èõýäâýýñ èõ õºлãөíèéã áóóðóóëàõûí øèíæ

Ààã îìîã èõýäâýýñ ýðäýì íîìûã áóçаðëаõûí øèíæ

Àòàà õîðñîë èõýäâýýñ ýöýñò ãóòàí äîðîéòîõûí øèíæ

Àëãóó ìóíõàã èõýäâýýñ ýðäìèéí í¿äýí áàëàéðàõûí øèíæ

Àñàð õàðàì äýíäâýýñ ÷óõàã äýýäèéã òàõèõã¿éí øèíæ

Àñàð óóðëàõ áàäàðâààñ ÷óõàì ¿íäñýý øàòààõûí øèíæ

Àëèâààä õîìãîëçîõ èõýäâýýñ ýä áÿëàãàà äóóñãàõûí øèíæ

Àтгàã ñàíàà òºðâººñ ýðõýì áóÿíàà äóíäëаõûí øèíæ

Ìóó õºâã¿¿í òºðâººñ ñàéí ÿçãóóð áàðàãäàõûí øèíæ

Îëîí îõèí ¿ð òºðâººñ ýð õ¿ì¿¿í áàðàãäàõûí øèíæ

Îëîí ýð òºë ãàðâààñ ýä ìàë áàðàãäàõûí øèíæ

Á¿õíèé ñ¿ñýã ìóóäâààñ ¿éëñ ÿâäàë äîðîéòîõûí øèíæ

Á¿ä¿¿ëýã ÿâäàë õýòýðâýýñ òºð øàøèí öàëãàéäàõûí øèíæ

¿õëèéí ¸ð îðâîîñ íàñ áóÿí áàðàãäàõûí øèíæ

ªºäã¿é ìóó ¸ð èðâýýñ áàð÷èä ñààä ãàðàõûí øèíæ

Áàð÷èä ñààä ãàðâààñ áàðèìòàëñàí ñàíâààð ñóëðàõûí øèíæ

Áàðèìòàëñàí ñàíàâààð ñóëàðâààñ áàðëàã òàìä ÷àíàãäàõûí øèíæ

Àðõè äàðñàíä õóðüöâààñ ýíý õîéòîî ãóòààõûí øèíæ

Àëèâàà èäýýí õóðüöâààñ ýñ øèíãýíýýð ºâ÷ëºõèéí øèíæ

Àíä äîòíî ëóãàà ìóóäàëöâààñ ýâäýð÷ ñàëààä îäîõûí øèíæ

сургаал үгс

Sat, 27 Sep 2008 20:03:20 +0800

Цанид ловон Шагдарын сургаалаас

Íîì õèéãýýä åðòºíöèéí õî¸ð ¸ñíû ñóðãààë ñàðóóë îþóíûã áàÿñãàã÷

Áóñäûí õèéñýí æààõàí áóÿíä ÷

Áóçãàé ìýðãýä äàãàí îðíî

Áóñäûí õèéñýí èõ áóÿíä ÷

Áóðòàãò òýíýã¿¿ä àòààðõàí õîðñîíî

[...]

Сургаал үгс

Fri, 26 Sep 2008 15:52:24 +0800

Цанид ловон Шагдарын сургаалаас

Íîì õèéãýýä åðòºíöèéí õî¸ð ¸ñíû ñóðãààë ñàðóóë îþóíûã áàÿñãàã÷

… Åð ìýðãýí òýíýã õî¸ðûí ÿëãàëûã ìýäýõ õýðýãòýé

Åðºíõèé õ¿ì¿¿íèé äîòîð ñàíàà àìðàéí æèìñ ìýò

Ìóó íºõðèéã ø¿òâýýñ óñ ìýò óðóó îäîõ

Ñàéí íºõðèéã ø¿òýýñ ãàë ìýò äýýø áàäðàõ

[...]

Цогт цагийн хүрдэн

Mon, 15 Sep 2008 23:37:20 +0800

Бурханы шашинтан зон олны орой дээрээ залан шүтэж ирсэн шүтээнүүдээс Цогт Цагийн хүрдэн буюу Энэтхэг хэлээр Калачакра, Төвд хэлээр Дүйнхор хэмээх бурханы талаар таньд толилуулж байна. Номт 3 улс хэмээн дорно дахинд алдаршсан Энэтхэг, Монгол, Төвд оронд олон зуун жилийн тзртээгээс бурханы шашны сургаал номлол дэлгэрч, мандал буурлын түмэн нугачааг давсаар эдүгээ 21-р зуунтай золгож буй билээ. Бурхан багш 2500д жилийн тэртээ өөрийн сургаал номлолыг айлдсан юм.

[...]

Сургааль үгс...цуврал №1

Mon, 01 Sep 2008 10:08:14 +0800

Би та бүхэндээ Дээрхийн гэгээнтэнийсургаалиас түүвэрлэн хүргье. Үүнийг та нар минь шашны урсгалаар нь биш, номтой хүний хэлж буй үг хэмээн хүлээн авч, өөрт хэрэгтэйг нь тунгаагаад авна буй заа. Би энэ номыг уншиих их дуртай. Үнэхээр мэдүүштэй, авууштай зүйлс их байдаг болохоор та нартайгаа хуваалцахаар шийдлээ. Санасан бүхэн сэтгэчилэн бүтэх болтугай...

[...]

Буриад зоны шүтээн

Wed, 06 Aug 2008 12:10:17 +0800

Манай уран бүтээлийн баг шороон хулгана жилийн зуны дунд сарын 15 нд, Буриад зоны оройн дээд шүтээн, бүх оросын буддын шашны төв, Иволгийн дацанг зорьж илчит тэрэг хөлөглөн, сүсэгтэн олны төлөөлөлийн хамт хөдөллөө. Хөх мөнх тэнгэрийн дор хүлэг сайн морьд, ган болд зэвсгийн хүчээр дэлхийг тохьнуулж явсан өвөг дээдсийн минь өлгий, элэг нэгт Монгол туургатан Буриад зоны нутаг шивэр их ой, Байгал далай ээжийн буянаар ган гачиг үздэггүй гэнэм.Тал хээр, хангай хосолсон байгалийн тогтоц нь Монгол нутгийн нийтлэг өнгө төрхийг тодоос тод илтгэх аж. Буриад нутаг дахь бурханы шашны түүх Анхдугаар ширээт лам Дамбадаржаевын үеээс буюу 18-р зууны дундаас эхтэй хэмээн судар шастирт тэмдэглэн үлдээжээ.

[...]

ДЭЭРХИЙН ГЭГЭЭНТЭНИЙ ЦАДИГ

Sun, 06 Jul 2008 02:53:39 +0800

Дээрхийн гэгээнтэн 14-р Далай лам Данзанжамц 1935 оны 7-р сарын 6 буюу 16 –р жарны хөхөгчин гахай жил Цаст Төвд орны зүүн хойд хэсгийн Амдо нутгийн Дагцэр хэмээх газар эгэл тариачин эцэг Чойжицэеэн, эх Дэжидцэеэн нарын дэхь хүү болон төржээ.

[...]

Өв дурсгалаа нээн илрүүлэх түүхийн улбаа

Thu, 19 Jun 2008 02:41:27 +0800

1. Нүүдэлчидийн бичиг соёл:

Хүн төрөлхөтөний соёлийн их гайхамшиг бол бичиг үсэгтэй болсон явдал юм. Бичиг үсэг бол одоогын бидны ойлголтоор 5000 жилийн тэртээ Газрын дундад тэнгисийн хавь нутагт үүсч шавар чулуун самбар дээр бичсэн тэр цагийн дурсгал олдсонтой холбогдоно. Нүүдэлчидийн хувьд бичиг үсэг зохиож хэрэглэсэн нь харьцангуй хожуу юм.

[...]